W większości mieszkań w blokach z lat 70. i 80. wymiana instalacji elektrycznej jest zalecana, a przy generalnym remoncie praktycznie konieczna. Oryginalne instalacje to zwykle przewody aluminiowe, dwużyłowe, bez przewodu ochronnego i bez wyłącznika różnicowoprądowego, zaprojektowane na zupełnie inne obciążenie niż dzisiejsza kuchnia z płytą indukcyjną, zmywarką i piekarnikiem. Poniżej, jak rozpoznać, że instalacja wymaga wymiany, co obejmują prace, ile to kosztuje i jakie formalności trzeba załatwić.
Jak wygląda instalacja w bloku z lat 70-80?
Typowa instalacja z tamtego okresu ma kilka cech, które dziś są poważnymi ograniczeniami:
- przewody aluminiowe zamiast miedzianych,
- układ dwużyłowy, bez osobnego przewodu ochronnego, przez co gniazda często nie mają bolca uziemiającego albo bolec nie jest podłączony,
- dwa lub trzy obwody na całe mieszkanie, bez wydzielonych obwodów dla kuchni i łazienki,
- stare bezpieczniki i brak wyłącznika różnicowoprądowego, który chroni przed porażeniem,
- mało gniazd, co kończy się plątaniną przedłużaczy i rozgałęźników.
Taka instalacja mogła działać poprawnie przez dekady, ale nie była projektowana na kilkanaście urządzeń pracujących jednocześnie.
Kiedy wymiana instalacji jest konieczna?
Sygnały, których nie warto lekceważyć:
- bezpieczniki wybijają po włączeniu kilku urządzeń naraz,
- gniazda lub wtyczki się nagrzewają, wokół gniazd pojawiają się przebarwienia albo zapach spalenizny,
- światło przygasa lub migocze przy włączaniu czajnika czy pralki,
- w mieszkaniu nie ma wyłącznika różnicowoprądowego,
- w puszkach i w rozdzielnicy widać przewody aluminiowe (srebrzyste, sztywne),
- planujesz generalny remont, nową kuchnię z płytą indukcyjną albo klimatyzację.
Jeśli spełniony jest choć jeden z pierwszych trzech punktów, instalację powinien jak najszybciej sprawdzić elektryk. Jeśli planujesz remont, wymiana na tym etapie jest najtańsza, bo ściany i tak będą otwierane.
Dlaczego przewody aluminiowe to problem?
Aluminium z czasem utlenia się na połączeniach, staje się kruche i gorzej przewodzi prąd w miejscach styku. Luźne połączenia nagrzewają się przy większym obciążeniu, co przyspiesza ich degradację. Przewody aluminiowe mają też mniejszą obciążalność niż miedziane o tym samym przekroju. Do tego łączenie aluminium z miedzią, na przykład przy dokładaniu nowego gniazda, wymaga odpowiednich złączek, a wykonane byle jak bywa źródłem awarii.
Co obejmuje wymiana instalacji elektrycznej w mieszkaniu?
- Projekt: rozmieszczenie gniazd, punktów świetlnych i podział na obwody, uzgodniony z układem kuchni i łazienki.
- Demontaż starej instalacji i osprzętu.
- Wykucie bruzd i ułożenie nowych przewodów miedzianych, trzyżyłowych, z przewodem ochronnym.
- Nowa rozdzielnica z wyłącznikami nadprądowymi i różnicowoprądowymi.
- Osobne obwody dla kuchni (w tym płyty indukcyjnej i piekarnika), łazienki, pralki, oświetlenia i gniazd w pokojach.
- Montaż gniazd, przełączników i opraw.
- Pomiary elektryczne i protokół potwierdzający, że instalacja jest bezpieczna.
Nie wszystko leży jednak w granicach mieszkania. Wewnętrzna linia zasilająca, czyli przewody od głównej rozdzielnicy budynku do licznika, oraz sam licznik należą do części wspólnej budynku lub do operatora sieci. Ich wymiana wymaga uzgodnienia ze spółdzielnią lub wspólnotą.
Ile kosztuje wymiana instalacji elektrycznej?
Koszt zależy głównie od liczby punktów, czyli gniazd, wyłączników i wypustów oświetleniowych. W mieszkaniu o powierzchni około 50 m2 jest ich zwykle kilkadziesiąt. Poniżej przykładowe wyliczenie robocizny dla 40 punktów według stawek z cennika prac remontowych MabaBud (ceny netto):
| Pozycja | Stawka (robocizna netto) | Przykład: 40 punktów |
|---|---|---|
| Demontaż starej instalacji | 65-95 zł/pkt | 2 600-3 800 zł |
| Wykonanie nowego punktu instalacji | 85-115 zł/pkt | 3 400-4 600 zł |
| Montaż gniazd i przełączników | 18-35 zł/szt. | 720-1 400 zł |
| Razem robocizna | 6 720-9 800 zł |
Do tego dochodzą materiały (przewody, puszki, osprzęt, rozdzielnica z zabezpieczeniami) oraz pomiary. Osobną pozycją są prace towarzyszące, czyli zatynkowanie bruzd i gładzie, które przy generalnym remoncie i tak są w zakresie. Jak wymiana instalacji wpisuje się w całość budżetu, pokazuje artykuł o tym, ile kosztuje generalny remont mieszkania w Warszawie. Dokładną kwotę dla konkretnego mieszkania podaje wycena po oględzinach.
Kiedy wymienić instalację podczas remontu?
Na samym początku, zaraz po rozbiórce i przed tynkami. Wymiana instalacji to jeden z najbardziej brudnych etapów: kucie bruzd, pył i gruz. Zrobiona po położeniu gładzi oznacza niszczenie świeżo wykończonych ścian. Dlatego w dobrze ułożonym harmonogramie elektryka idzie razem z hydrauliką, zaraz po pracach rozbiórkowych.
Częściowa wymiana, na przykład tylko w kuchni, jest możliwa, ale zostawia w mieszkaniu stare obwody i miejsca łączenia aluminium z miedzią. Przy generalnym remoncie pełna wymiana jest prostsza, bezpieczniejsza i w przeliczeniu na punkt zwykle tańsza niż dwa podejścia w odstępie kilku lat.
Formalności: spółdzielnia, moc przyłączeniowa i pomiary
- Wymiana instalacji w obrębie mieszkania nie wymaga pozwolenia na budowę. Prace warto zgłosić administracji budynku, zgodnie z regulaminem porządku domowego.
- Ingerencja w wewnętrzną linię zasilającą lub licznik wymaga uzgodnienia ze spółdzielnią lub wspólnotą.
- Zwiększenie mocy przyłączeniowej, potrzebne na przykład przy płycie indukcyjnej i klimatyzacji, wymaga wniosku do operatora sieci, a w starszych budynkach często także prac po stronie budynku.
- Podłączenia i pomiary powinien wykonać elektryk z uprawnieniami. Protokół z pomiarów warto zachować, przyda się przy ubezpieczeniu mieszkania i przy jego sprzedaży.
- Przepisy wymagają okresowej kontroli instalacji elektrycznej w budynku co najmniej raz na pięć lat. Jej wyniki można sprawdzić u zarządcy, to dobry punkt wyjścia do decyzji o wymianie.
Komu powierzyć wymianę instalacji w Warszawie
Wymiana instalacji przy remoncie to praca kilku branż naraz: elektryka, tynkarza i ekipy wykończeniowej. Najsprawniej przebiega, gdy prowadzi ją jedna firma, która odpowiada za kolejność i za to, że po elektryku ściany zostaną porządnie zamknięte. MabaBud realizuje generalne remonty mieszkań w warszawskich blokach od 1991 roku, łącznie z wymianą instalacji elektrycznej i hydraulicznej. Po wycenę dla konkretnego mieszkania warto skontaktować się bezpośrednio.
Najczęstsze pytania
Czy instalację aluminiową można zostawić?
Jeśli jest w dobrym stanie, a pomiary wypadają poprawnie, może dalej działać. Nie spełnia jednak dzisiejszych standardów bezpieczeństwa, a przy remoncie jej wymiana jest najtańsza, bo ściany i tak są otwierane.
Czy da się wymienić instalację bez kucia ścian?
Częściowo tak, prowadząc przewody w listwach lub korytach. To rozwiązanie szybsze, ale mniej estetyczne. Przy remoncie standardem są przewody w bruzdach, zatynkowane pod gładzią.
Ile trwa wymiana instalacji elektrycznej w mieszkaniu 50 m2?
Same prace elektryczne zajmują zwykle od kilku dni do tygodnia roboczego. Do tego dochodzi czas na zatynkowanie bruzd i wykończenie ścian.
Czy na wymianę instalacji potrzebna jest zgoda spółdzielni?
Na prace w obrębie mieszkania zwykle wystarczy zgłoszenie administracji. Zgoda jest potrzebna przy ingerencji w wewnętrzną linię zasilającą, licznik albo przy zwiększaniu mocy.